الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
50
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) و در سورهء بنى اسرائيل مىفرمايد : « به دنبال آنچه كه ترا به آن علم نيست مرو . به تحقيق گوش و چشم و دل ، همهشان پرسيده مىشوند . » « 1 » ( 2 ) و در سورهء حج مىفرمايد : « و از مردم كسى است كه در بارهء خداوند ، بدون علم سركشى و از هر شيطان سركشى پيروى مىكند . » و هم در اين سوره مىفرمايد : « و از مردمان كسى است كه در راه خدا بدون علم و هدايت و كتاب روشنى ستيزه مىكند . » « 2 » ( 3 ) و خداوند متعال در سورهء زخرف مىفرمايد : « و گفتند : اگر خداوند مىخواست ما آنها را نمىپرستيديم . آنان را به اين هيچ دانشى نيست . آنان فقط دروغ مىگويند . يا براى آنان پيش از آن كتابى داديم كه آنها به آن تمسك جويند ، بلكه گفتند : به تحقيق ما يافتيم پدران خود را بر آيينى و به تحقيق ما بر اثرهاى ايشان راه يافتگانيم . همچنين نفرستاديم ما پيش از تو در هيچ قريهيى از بيم دهنده ، مگر آنكه متنعمان آن گفتند : به تحقيق ما يافتيم پدران خود را بر آيينى و ما بر اثر ايشان راه يافتگانيم . گفت : آيا اگر شما را راهنماتر از آنچه يافتيد پدرانتان را بيايد ؟ گفتند : به تحقيق ما به آنچه فرستاده شديد كافرانيم . پس انتقام كشيديم از آنها . پس بنگر چگونه باشد سرانجام تكذيبكنندگان . » « 3 » ( 4 ) و خداوند متعال در سورهء انبياء فرموده است : « و به تحقيق داديم ابراهيم را رشد او از پيش و بوديم به آن دانايان . چون گفت به پدر و قومش : چيست اين صورتها كه شما براى آنها ثابتقدميد ؟ گفتند : پدران خود را يافتيم كه براى آنها پرستندگان بودند . گفت : به تحقيق شما و پدرانتان در گمراهى آشكار بوديد . » « 4 » ( 5 ) در سورهء توبه خداوند فرموده است : « گرفتند يهوديان دانشمندان و زاهدانشان را خدايان غير از خدا . » « 5 » از پيامبر روايت است كه در اين باره فرمودهاند : آنان در حقيقت خداى خود قرار ندادند ولى به اطاعت ايشان در آمدند و بمنزلهء كسى شدند كه آنها را خداى خود قرار داده باشد . نظير همين هم از امام صادق ( ع ) نقل شده كه
--> ( 1 ) . آيهء 39 سورهء هفدهم . ( 2 ) . آيات 4 و 9 سورهء بيست و دوم . ( 3 ) . آيات 20 تا 25 سورهء چهل و سوم . ( 4 ) . آيات 53 تا 56 سورهء بيست و يكم . ( 5 ) . بخشى از آيهء 32 سورهء نهم .